Skip to main content
Table of Contents
< All Topics
Print

Sale Order Overview

คู่มือการใช้งาน: ใบสั่งขาย (Sale Order)

1. วัตถุประสงค์ (Objective)

หน้าจอ ใบสั่งขาย (Sale Order) หรือ S/O ใช้สำหรับบันทึกคำสั่งซื้อจากลูกค้า เพื่อนำข้อมูลไปวางแผนการผลิต (MRP), เตรียมการจัดส่งสินค้า (Delivery Order) และออกใบแจ้งหนี้ (Sales Invoice) ต่อไป

หน้าที่หลักของหน้าจอนี้:

  • บันทึกรายละเอียดสินค้า จำนวน ราคา และเงื่อนไขการส่งมอบที่ตกลงกับลูกค้า
  • จัดการข้อมูลการส่งออก เช่น ท่าเรือปลายทาง และ Shipping Mark
  • ควบคุมสถานะการส่งมอบสินค้า (Partial/Completed)
  • รองรับการปรับปรุงรุ่นเอกสาร (Revision)

2. วิธีการเข้าใช้งาน (How to Access)

เส้นทางเมนู (Menu Path): Sales (ขาย) > Sale Order (ใบสั่งขาย)


3. ขั้นตอนการทำงาน (Main Processes)

3.1 การสร้างใบสั่งขาย (Creation & Detail Management)

  1. กดปุ่ม Add New (+) เพื่อเริ่มสร้างเอกสาร
  2. เลือก Customer (ลูกค้า): ระบบจะดึงข้อมูล Bill To, Ship To, Currency และ Payment Term มาให้อัตโนมัติ
  3. เพิ่มรายการสินค้า:
    • กดปุ่ม Add ในแท็บ Details
    • เลือกสินค้า (Item) และระบุจำนวน (Qty)
    • ราคาต่อหน่วย (Unit Price): ระบบจะพยายามดึงราคาขายล่าสุดตามเงื่อนไขของลูกค้า หากไม่มีราคาในระบบและได้รับสิทธิ์แก้ไข ผู้ใช้สามารถระบุเองได้
    • วันที่ต้องการ (Delivery Date): ระบุวันที่ลูกค้าต้องการรับสินค้า

3.2 การยืนยันใบสั่งขาย (Confirmation)

เมื่อตรวจสอบข้อมูลครบถ้วนแล้ว ให้กดปุ่ม Confirm:

  • สถานะจะเปลี่ยนจาก New เป็น During
  • ข้อมูลจะถูกส่งต่อไปยังส่วนงานวางแผน (Planning) และคลังสินค้า
  • หมายเหตุ: หากระบบตั้งค่า “Auto Generate DO” ไว้ ระบบจะสร้างใบ Delivery Order (DO) ให้ทันทีหลังกด Confirm

3.3 การจัดการส่วนลด (Discount Management)

ผู้ใช้สามารถระบุส่วนลดได้ 2 ระดับ:

  • ระดับรายการ (Detail Discount): ระบุในแต่ละช่องรายการสินค้า
  • ระดับท้ายบิล (Header Discount): คลิกที่ยอดส่วนลดท้ายบิลเพื่อระบุส่วนลดรวม (แบบ % หรือจำนวนเงิน)
  • ระบบอัตโนมัติ: เมื่อใส่ส่วนลดท้ายบิล ระบบจะกระจายยอดส่วนลดไปยังทุกรายการย่อยตามสัดส่วนมูลค่า (Pro-rata distribution) ให้โดยอัตโนมัติ

3.4 การปรับปรุงรุ่นเอกสาร (Revision)

หากต้องการแก้ไขข้อมูลหลังจากยืนยันไปแล้ว แต่ยังไม่มีการส่งสินค้า:

  • กดปุ่ม Revision
  • ระบบจะสร้างใบสั่งขายใบใหม่ที่เป็นรุ่นล่าสุด (Revision No. เพิ่มขึ้น) โดยอ้างอิงข้อมูลเดิม
  • ใบสั่งขายรุ่นเก่าจะถูกอ้างอิงเพื่อเก็บประวัติ

3.5 การปิดงานด้วยมือ (Make Complete)

ในกรณีที่ส่งสินค้าไปแล้วบางส่วน (Partial) และลูกค้าขอยกเลิกยอดค้างส่งที่เหลือ:

  • เลือกรายการสินค้าที่มีสถานะ Partial
  • กดปุ่ม Make Complete
  • สถานะรายการจะเปลี่ยนเป็น Completed ทันที และจะไม่ปรากฏในรายการค้างส่งอีก

3.6 การยกเลิกใบสั่งขาย (Cancellation)

  • เลือกรายการที่ต้องการยกเลิกแล้วกดปุ่ม Cancel
  • เงื่อนไข: รายการที่จะยกเลิกได้ต้องมียอดค้างส่ง (Outstanding Qty) เท่ากับยอดสั่งซื้อเดิมเท่านั้น (คือยังไม่มีการทำ DO หรือส่งของเลย)

4. สถานะและการเปลี่ยนแปลงสถานะ (Status Flow)

graph TD
    DF[Draft/New] -- Confirm --> D[During]
    D -- มีการส่งของบางส่วน --> P[Partial]
    P -- ส่งครบ หรือ Make Complete --> C[Completed]
    D -- ยกเลิก --> CX[Cancelled]
    D -- ปรับรุ่นเอกสาร --> R[Revision]

รายละเอียดของสถานะ:

  • New (ใหม่): เอกสารเพิ่งสร้าง ยังสามารถแก้ไขข้อมูลหลักได้ทั้งหมด
  • During (ระหว่างดำเนินการ): ยืนยันข้อมูลแล้ว พร้อมสำหรับการวางแผนหรือจัดส่ง
  • Partial (ส่งมอบบางส่วน): มียอดการส่งสินค้า (DO) หรือออกใบแจ้งหนี้ (Invoice) ไปแล้วบางส่วน
  • Issued (ออกเอกสารแล้ว): มีการประมวลผลข้อมูลไปสู่ขั้นถัดไปเรียบร้อยแล้ว
  • Completed (เสร็จสิ้น): ส่งสินค้าครบตามจำนวน หรือถูกปิดงานด้วยมือ
  • Cancelled (ยกเลิก): เอกสารถูกยกเลิก

5. กระบวนการอัตโนมัติ (Automatic Processes)

  1. Auto Price Fetching: ระบบดึงราคาขายอัตโนมัติตามลำดับความสำคัญ (Price List -> Last Sales Price)
  2. Discount Distribution: กระจายส่วนลดท้ายบิลเข้าสู่รายการย่อยเพื่อใช้ในการคำนวณภาษีและต้นทุนที่ถูกต้อง
  3. Auto DO Generation: (ถ้าเปิดใช้งาน) ระบบจะสร้างใบเตรียมส่งของทันทีที่กดยืนยัน S/O
  4. Running Number: ออกเลขที่เอกสารให้อัตโนมัติเมื่อเริ่มสร้าง (เช่น SO2401-001)

6. กฎเกณฑ์และข้อจำกัด (Business Rules & Validations)

  • Input Validation: ต้องระบุ Customer, Currency และรายการสินค้าอย่างน้อย 1 รายการ
  • Editing Restriction: เมื่อมีการรับสินค้า (Partial) หรือปิดงาน (Completed) รายการนั้นๆ จะถูกล็อกไม่ให้แก้ไขราคาหรือจำนวน
  • Export Info: หากเป็นใบสั่งขายประเภทส่งออก (Export) จำเป็นต้องระบุข้อมูลในแท็บ Shipping (Port, Country) ให้ครบถ้วน

7. คำถามที่พบบ่อยและการแก้ปัญหา (FAQ & Troubleshooting)

Q: ทำไมราคาขาย (Unit Price) ไม่ขึ้นให้อัตโนมัติ? A: ตรวจสอบว่าสินค้าดังกล่าวมีการตั้งราคาขายไว้ในระบบ Master หรือมีประวัติการขายให้ลูกค้ารายนี้หรือไม่

Q: สามารถแก้ไขยอดสินค้าหลังจาก Confirm ไปแล้วได้ไหม? A: หากยังไม่มีการทำ DO สามารถกด Revision เพื่อสร้างใบใหม่มาแก้ไขได้ แต่หากมีการส่งของไปแล้วจะไม่สามารถแก้ไขจำนวนที่ส่งไปแล้วได้

Q: ปุ่ม Make Complete ใช้ตอนไหน? A: ใช้เมื่อลูกค้าแจ้งว่ายอดที่ค้างส่งไม่ต้องส่งแล้ว เพื่อให้ระบบปิดสถานะใบ S/O นั้นไม่ให้ค้างอยู่ในรายงาน