Sale Order Overview
คู่มือการใช้งาน: ใบสั่งขาย (Sale Order)
1. วัตถุประสงค์ (Objective)
หน้าจอ ใบสั่งขาย (Sale Order) หรือ S/O ใช้สำหรับบันทึกคำสั่งซื้อจากลูกค้า เพื่อนำข้อมูลไปวางแผนการผลิต (MRP), เตรียมการจัดส่งสินค้า (Delivery Order) และออกใบแจ้งหนี้ (Sales Invoice) ต่อไป
หน้าที่หลักของหน้าจอนี้:
- บันทึกรายละเอียดสินค้า จำนวน ราคา และเงื่อนไขการส่งมอบที่ตกลงกับลูกค้า
- จัดการข้อมูลการส่งออก เช่น ท่าเรือปลายทาง และ Shipping Mark
- ควบคุมสถานะการส่งมอบสินค้า (Partial/Completed)
- รองรับการปรับปรุงรุ่นเอกสาร (Revision)
2. วิธีการเข้าใช้งาน (How to Access)
เส้นทางเมนู (Menu Path): Sales (ขาย) > Sale Order (ใบสั่งขาย)
3. ขั้นตอนการทำงาน (Main Processes)
3.1 การสร้างใบสั่งขาย (Creation & Detail Management)
- กดปุ่ม Add New (+) เพื่อเริ่มสร้างเอกสาร
- เลือก Customer (ลูกค้า): ระบบจะดึงข้อมูล Bill To, Ship To, Currency และ Payment Term มาให้อัตโนมัติ
- เพิ่มรายการสินค้า:
- กดปุ่ม Add ในแท็บ Details
- เลือกสินค้า (Item) และระบุจำนวน (Qty)
- ราคาต่อหน่วย (Unit Price): ระบบจะพยายามดึงราคาขายล่าสุดตามเงื่อนไขของลูกค้า หากไม่มีราคาในระบบและได้รับสิทธิ์แก้ไข ผู้ใช้สามารถระบุเองได้
- วันที่ต้องการ (Delivery Date): ระบุวันที่ลูกค้าต้องการรับสินค้า
3.2 การยืนยันใบสั่งขาย (Confirmation)
เมื่อตรวจสอบข้อมูลครบถ้วนแล้ว ให้กดปุ่ม Confirm:
- สถานะจะเปลี่ยนจาก New เป็น During
- ข้อมูลจะถูกส่งต่อไปยังส่วนงานวางแผน (Planning) และคลังสินค้า
- หมายเหตุ: หากระบบตั้งค่า “Auto Generate DO” ไว้ ระบบจะสร้างใบ Delivery Order (DO) ให้ทันทีหลังกด Confirm
3.3 การจัดการส่วนลด (Discount Management)
ผู้ใช้สามารถระบุส่วนลดได้ 2 ระดับ:
- ระดับรายการ (Detail Discount): ระบุในแต่ละช่องรายการสินค้า
- ระดับท้ายบิล (Header Discount): คลิกที่ยอดส่วนลดท้ายบิลเพื่อระบุส่วนลดรวม (แบบ % หรือจำนวนเงิน)
- ระบบอัตโนมัติ: เมื่อใส่ส่วนลดท้ายบิล ระบบจะกระจายยอดส่วนลดไปยังทุกรายการย่อยตามสัดส่วนมูลค่า (Pro-rata distribution) ให้โดยอัตโนมัติ
3.4 การปรับปรุงรุ่นเอกสาร (Revision)
หากต้องการแก้ไขข้อมูลหลังจากยืนยันไปแล้ว แต่ยังไม่มีการส่งสินค้า:
- กดปุ่ม Revision
- ระบบจะสร้างใบสั่งขายใบใหม่ที่เป็นรุ่นล่าสุด (Revision No. เพิ่มขึ้น) โดยอ้างอิงข้อมูลเดิม
- ใบสั่งขายรุ่นเก่าจะถูกอ้างอิงเพื่อเก็บประวัติ
3.5 การปิดงานด้วยมือ (Make Complete)
ในกรณีที่ส่งสินค้าไปแล้วบางส่วน (Partial) และลูกค้าขอยกเลิกยอดค้างส่งที่เหลือ:
- เลือกรายการสินค้าที่มีสถานะ Partial
- กดปุ่ม Make Complete
- สถานะรายการจะเปลี่ยนเป็น Completed ทันที และจะไม่ปรากฏในรายการค้างส่งอีก
3.6 การยกเลิกใบสั่งขาย (Cancellation)
- เลือกรายการที่ต้องการยกเลิกแล้วกดปุ่ม Cancel
- เงื่อนไข: รายการที่จะยกเลิกได้ต้องมียอดค้างส่ง (Outstanding Qty) เท่ากับยอดสั่งซื้อเดิมเท่านั้น (คือยังไม่มีการทำ DO หรือส่งของเลย)
4. สถานะและการเปลี่ยนแปลงสถานะ (Status Flow)
graph TD
DF[Draft/New] -- Confirm --> D[During]
D -- มีการส่งของบางส่วน --> P[Partial]
P -- ส่งครบ หรือ Make Complete --> C[Completed]
D -- ยกเลิก --> CX[Cancelled]
D -- ปรับรุ่นเอกสาร --> R[Revision]
รายละเอียดของสถานะ:
- New (ใหม่): เอกสารเพิ่งสร้าง ยังสามารถแก้ไขข้อมูลหลักได้ทั้งหมด
- During (ระหว่างดำเนินการ): ยืนยันข้อมูลแล้ว พร้อมสำหรับการวางแผนหรือจัดส่ง
- Partial (ส่งมอบบางส่วน): มียอดการส่งสินค้า (DO) หรือออกใบแจ้งหนี้ (Invoice) ไปแล้วบางส่วน
- Issued (ออกเอกสารแล้ว): มีการประมวลผลข้อมูลไปสู่ขั้นถัดไปเรียบร้อยแล้ว
- Completed (เสร็จสิ้น): ส่งสินค้าครบตามจำนวน หรือถูกปิดงานด้วยมือ
- Cancelled (ยกเลิก): เอกสารถูกยกเลิก
5. กระบวนการอัตโนมัติ (Automatic Processes)
- Auto Price Fetching: ระบบดึงราคาขายอัตโนมัติตามลำดับความสำคัญ (Price List -> Last Sales Price)
- Discount Distribution: กระจายส่วนลดท้ายบิลเข้าสู่รายการย่อยเพื่อใช้ในการคำนวณภาษีและต้นทุนที่ถูกต้อง
- Auto DO Generation: (ถ้าเปิดใช้งาน) ระบบจะสร้างใบเตรียมส่งของทันทีที่กดยืนยัน S/O
- Running Number: ออกเลขที่เอกสารให้อัตโนมัติเมื่อเริ่มสร้าง (เช่น SO2401-001)
6. กฎเกณฑ์และข้อจำกัด (Business Rules & Validations)
- Input Validation: ต้องระบุ Customer, Currency และรายการสินค้าอย่างน้อย 1 รายการ
- Editing Restriction: เมื่อมีการรับสินค้า (Partial) หรือปิดงาน (Completed) รายการนั้นๆ จะถูกล็อกไม่ให้แก้ไขราคาหรือจำนวน
- Export Info: หากเป็นใบสั่งขายประเภทส่งออก (Export) จำเป็นต้องระบุข้อมูลในแท็บ Shipping (Port, Country) ให้ครบถ้วน
7. คำถามที่พบบ่อยและการแก้ปัญหา (FAQ & Troubleshooting)
Q: ทำไมราคาขาย (Unit Price) ไม่ขึ้นให้อัตโนมัติ? A: ตรวจสอบว่าสินค้าดังกล่าวมีการตั้งราคาขายไว้ในระบบ Master หรือมีประวัติการขายให้ลูกค้ารายนี้หรือไม่
Q: สามารถแก้ไขยอดสินค้าหลังจาก Confirm ไปแล้วได้ไหม? A: หากยังไม่มีการทำ DO สามารถกด Revision เพื่อสร้างใบใหม่มาแก้ไขได้ แต่หากมีการส่งของไปแล้วจะไม่สามารถแก้ไขจำนวนที่ส่งไปแล้วได้
Q: ปุ่ม Make Complete ใช้ตอนไหน? A: ใช้เมื่อลูกค้าแจ้งว่ายอดที่ค้างส่งไม่ต้องส่งแล้ว เพื่อให้ระบบปิดสถานะใบ S/O นั้นไม่ให้ค้างอยู่ในรายงาน
