Distribute Common Cost Overview
คู่มือการใช้งาน: การปันส่วนต้นทุนส่วนกลาง (Distribute Common Cost)
1. วัตถุประสงค์ (Objective)
หน้าจอ การปันส่วนต้นทุนส่วนกลาง (Distribute Common Cost) มีวัตถุประสงค์เพื่อนำค่าใช้จ่ายส่วนกลางที่เกิดขึ้นในการนำเข้าหรือรับสินค้า (เช่น ค่าขนส่ง, ค่าประกันภัย, ค่าธรรมเนียมต่างๆ) มาปันส่วนเข้าสู่ต้นทุนของสินค้าแต่ละรายการในใบแจ้งหนี้ (Receive Invoice) เพื่อให้ได้ต้นทุนที่แท้จริง (Landed Cost) ของสินค้าแต่ละชิ้น
หน้าที่หลักของหน้าจอนี้:
- บันทึกค่าเงินเพิ่ม (Additional Charges) ที่ต้้องปันส่วน
- เลือกรายการสินค้าจากใบแจ้งหนี้เพื่อรับการปันส่วน
- คำนวณสัดส่วนการกระจายต้นทุนตามมูลค่าสินค้า (Value-based distribution)
- ปรับปรุงต้นทุนต่อหน่วย (Cost per Unit) ของสินค้าในระบบโดยอัตโนมัติ
2. วิธีการเข้าใช้งาน (How to Access)
เส้นทางเมนู (Menu Path): Receiving (การรับสินค้า) > Distribute Common Cost (ปันส่วนต้นทุนส่วนกลาง)
3. ขั้นตอนการทำงาน (Main Processes)
3.1 การสร้างรายการปันส่วนใหม่ (Creating a New Distribution)
- กดปุ่ม Add New (+)
- ระบุหมายเหตุ (Remark) หากจำเป็นเพื่ออ้างอิงถึงที่มาของค่าใช้จ่ายนี้
3.2 การเลือกใบแจ้งหนี้ที่ต้องการปันส่วน (Selecting Invoices)
- กดปุ่ม Add Invoice เพื่อเปิดหน้าต่างค้นหาใบแจ้งหนี้
- ค้นหาและเลือกรายการที่ต้องการให้นำค่าใช้จ่ายมาลง
- รายการสินค้าจากใบแจ้งหนี้ที่เลือกจะปรากฏในตารางด้านล่างพร้อมจำนวนและมูลค่าเดิม
3.3 การเลือกประเภทค่าใช้จ่ายและระบุจำนวนเงิน (Selecting Charges)
- ในส่วนของ Additional Charge:
- เลือกประเภทค่าใช้จ่ายจากรายการที่มี (เช่น Freight, Clearance fee)
- ย้ายรายการที่ต้องการจากฝั่งซ้าย (Available) ไปยังฝั่งขวา (Selected)
- ระบุจำนวนเงิน (Amount) ของแต่ละค่าใช้จ่ายที่เกิดขึ้นจริง
3.4 การคำนวณและตรวจสอบผลการปันส่วน (Calculation & Review)
- เมื่อระบุจำนวนเงินแล้ว ระบบจะคำนวณสัดส่วนการปันส่วน (Distribution Ratio) ให้โดยอัตโนมัติ
- หลักการคำนวณ: ระบบจะนำมูลค่าของแต่ละบรรทัดเทียบกับมูลค่ารวมทั้งหมด แล้วคูณด้วยจำนวนเงินค่าใช้จ่ายส่วนกลาง
- ตรวจสอบฟิลด์สำคัญ:
- Dist Charge: ยอดเงินที่บรรทัดนั้นได้รับปันส่วนมา
- Cost Per Unit: ต้นทุนที่เพิ่มขึ้นต่อสินค้า 1 หน่วย
- Actual Cost: ต้นทุนใหม่รวมของบรรทัดนั้น (Original + Dist Charge)
3.5 การบันทึกและยืนยัน (Saving & Finalizing)
- ตรวจสอบความถูกต้องของยอดรวมทั้งหมด
- กดปุ่ม Save เพื่อยืนยันการบันทึกข้อมูลและปรับปรุงต้นทุนในระบบ
4. สถานะและการเปลี่ยนแปลงสถานะ (Status Flow)
- สถานะ: Active (เปิดใช้งาน)
- เป็นสถานะเริ่มต้นเมื่อมีการบันทึกรายการปันส่วนสำเร็จ
- ข้อมูลต้นทุนจะถูกนำไปใช้ในการคำนวณกำไรขาดทุนของสินค้าใน Lot นั้นๆ
- สถานะ: Canceled (ยกเลิก)
- ใช้สำหรับยกเลิกรายการปันส่วนที่มีความผิดพลาด
- ระบบจะคืนค่าต้นทุนสินค้าให้กลับไปเป็นค่าเดิมก่อนมีการปันส่วน
5. กระบวนการอัตโนมัติ (Automatic Processes)
- Auto Pro-rata Calculation: คำนวณสัดส่วนการปันส่วนตามมูลค่า (Value) ของสินค้าแต่ละรายการทันทีที่ระบุยอดเงิน
- Landed Cost Update: ปรับปรุงค่า
Actual CostและCost Per Unitในฐานข้อมูลต้นทุนสินค้าเพื่อให้ฝ่ายบัญชีและคลังสินค้าทราบต้นทุนที่แท้จริง - Multi-Invoice Distribution: รองรับการกระจายค่าใช้จ่ายเที่ยวเดียว (เช่น ค่ารถขนส่ง 1 รอบ) เข้าสู่หลายๆ ใบแจ้งหนี้ที่มาในรถคันเดียวกันได้
6. กฎเกณฑ์และข้อจำกัด (Business Rules & Validations)
- Invoice Linkage: ต้องเลือกอย่างน้อย 1 ใบแจ้งหนี้จึงจะสามารถบันทึกได้
- Charge Selection: ต้องเลือกอย่างน้อย 1 ประเภทค่าใช้จ่ายและระบุยอดเงินที่มากกว่า 0
- Period Locking: ไม่สามารถบันทึกหรือยกเลิกรายการปันส่วนในรอบบัญชีที่ปิดไปแล้วได้
- Deletion Check: รายการปันส่วนที่ไม่ถูกนำไปใช้งานสามารถยกเลิก (Cancel) เพื่อคืนค่าได้
7. คำถามที่พบบ่อยและการแก้ปัญหา (FAQ & Troubleshooting)
Q: ทำไมช่อง Cost Per Unit ถึงขึ้นเป็น 0? A: อาจเกิดจากไม่ได้ระบุยอดเงินใน Additional Charge หรือสัดส่วนมูลค่าของรายการนั้นน้อยมากจนทศนิยมปัดลง ให้ตรวจสอบยอดเงินรวมที่ปันส่วน
Q: สามารถแก้ไขรายการที่บันทึกไปแล้วได้หรือไม่? A: หากระบบอนุญาตให้แก้ไข คุณสามารถปรับยอด Remark หรือเพิ่ม Invoice ได้ แต่ระบบจะคำนวณสัดส่วนใหม่ทั้งหมดทันที
Q: การปันส่วนนี้มีผลกับราคาสินค้าในสต็อกอย่างไร? A: มีผลโดยตรงกับ “มูลค่าต้นทุนคงเหลือ” ของสินค้าใน Lot นั้นๆ ทำให้เมื่อมีการขายทอดตลาด ระบบจะรู้กำไรขั้นต้นที่ถูกต้องมากขึ้น
Q: ถ้ามีค่าใช้จ่ายหลายประเภท (เช่น ค่าเรือ + ค่าพิธีการ) ต้องแยกเอกสารหรือไม่? A: ไม่ต้อง คุณสามารถเลือก Additional Charge หลายตัวและระบุยอดเงินแยกกันในใบปันส่วนใบเดียวได้เลย ระบบจะแยกคอลัมน์คำนวณให้ตามประเภทค่าใช้จ่าย
